تا به حال چند بار با جملهی «صبحانه مهمترین وعده غذایی روز است» رو به رو شدید؟ به کار بستن این نصیحت خوب و مهم به ویژه برای کودکان از اهمیت بالای برخوردار است. شواهد نشان داد که خوردن یک صبحانه مقوی و سالم باعث بهبود رفتار کودکان در مدرسه و خانه شده است و در مقابل الگوی نامناسب غذا خوردن در رشد آنها در دوره نوجوانی تاثیرات بدی داشته است. اگر بخواهیم به عبارت سادهتری بیان کنیم، یک صبحانه مقوی انرژی لازم برای فعالیت روزانه و رساندن مواد مغذی برای رشد و نمو کودکان را فراهم میکند.
بسیاری از والدین سعی می کنند تا صبحانهای مقوی برای کودکان خود تهیه کنند، امّا در تهیه آن اشتباهاتی را انجام می دهند که می تواند مشکلات جدی را برای سلامتی و رشد کودک ایجاد کند. نکته مهم اینجاست که بیشتر اوقات والدین حتی متوجه اشتباه خود نمی شوند. کودکان ممکن است هنگام خوردن برخی خوراکیها واکنشهای منفی نشان دهند و در این هنگام است که والدین فکر می کنند باید به سراغ شیرینیجات بروند، چون آن چیزی است که کودک می خواهد و همین باعث ایجاد عادات بد غذایی نیز میشود. «شیر کاکائو، کلوچه، مافین شکلاتی و ...» شاید فکر کنند کودک این نوع خوراکیها را می پسندد و با خوردن آن به عنوان صبحانه، انرژی خواهد گرفت. در حالی که اینطور نیست، در این مقاله کوتاه از اهمیت صبحانه بیشتر خواهیم گفت و اشتباهات والدین و راهکارهایی برای اصلاح آنها را بیان خواهیم نمود.
تاثیرات خوردن صبحانه مقوی در کودکان
از تاثیرات کوتاه مدت خوردن یک صبحانه با کیفیت و مناسب می توان به افزایش حس هوشیاری و انگیزه برای یادگیری اشاره کرد. سرعت رشد کودکان به معنای آن است که به تغذیهای مطلوب و مقوی نیاز دارند. آنها برعکس بزرگسالان به خواب طولانیتر نیاز دارند تا گلیکوژن (یا انرژی) خود را دریافت کنند و این به آن معناست که به مدت طولانی تری بدون غذا هستند (در طول شب) . بنابراین، خوردن صبحانه مقوی به ویژه جهت تامین سوخت برای اکسیداسیون گلوکز از اهمیت ویژهای برخوردار است. اگر سطح گلوکز خون پایین باشد، هورمونهای آدرنالین و کورتیزول آزاد می شوند که احساس پریشانی و آشفتگی را ایجاد می کنند. این حالت می تواند بر رفتار کودکان و تمرکز آنها تاثیر منفی بگذارد و حتی ممکن است هیجانات منفی از خود بروز دهند. کودکانی که صبحانه نمی خورند، نمی توانند با فعالیتهای که در مدرسه صورت میگیرد همگام شوند.سخت گیری و ابزار ناراحتی در مورد غذا، بخشی طبیعی از رشد کودک است. به ویژه کودکان خردسال به طور طبیعی، نئوفوبی هستند. (به این معنا که نسبت به چیزهای جدید اعتماد ندارند.) حتی مصممترین والدین هم که عزم خود را جزم می کنند تا خوراکی جدیدی را به وعده غذای آنها اضافه کنند اکثر اوقات با شکست مواجه میشوند و در آخر تسلیم شده و یک ظرف کلوچه شکلاتی همراه با شیرکاکائو به کودک می دهند، که گر چه ایده آل نیست، امّا بهتر از نخوردن هیچ غذایی است!
یک اشتباه بزرگ!!!
امّا این یکی از اشتباهات مهم و اساسی است چرا که بر اساس تحقیقات صورت گرفته توسط سازمان بهداشت عمومی انگلستان (Public Health) ، حداکثر مقدار مصرف روزانه قند برای کودکان 4 تا 6 ساله تنها 5 حبه (یا مکعب) شکر است و برای افراد 7 تا 10 سال این میزان در روز نباید بیش از شش حبه باشد.با این وجود، غالبا کودکان کمتر از 10 سال بیشتر از این مقدار توصیه شده را هنگام خوردن صبحانه دریافت میکنند و تا آخر روز مصرف قند آنها به سه برابر بیش از حد مجاز می رسد. تحقیقات رژیم غذایی و تغذیه نشان داده که کودکان معمولا در هنگام صبحانه معادل سه حبه قند یا 11 گرم شکر دریافت می کنند که بیشتر از خوراکیها و نوشیدنیهای شیرین دریافت میشود. مسئله جایی نگران کننده میشود که محققان اعلام کرده اند از هر 10 والدین 8 تای آنها متعقد بوده اند که صبحانه کودکانشان سالم است!حتی اگر این مطالعه در انگلستان انجام شده باشد، والدین در همه جای دنیا باید آن را جدی بگیرند. حتی در تحقیقات مراکز کنترل و پیشگیری بیمارهای نشان داده شده که چاقی کودکان در سه ساله گذشته دو برابر شده است و این نرخ در میان نوجوانان رشد چهار برابری داشته است.
اشتباهات والدین در تهیه صبحانه
غذاهای پر چرب و قندی
همانطور که گفتیم، اکثر والدین صبحانهی شکری را برای کودکان خود انتخاب می کنند. از آنجا که اهمیت این مورد را در بخش قبل توضیح داده ایم، زمان را غنیمت میشماریم و به سراغ اشتباهات دیگر میرویم.
بیرون فرستادن کودکان از آشپزخانه
البته با وجود اجاقهای گرم، آب جوش و چاقوهای تیز این مسئله کاملا قابل درک است که والدین در هنگام تهیه غذا نخواهند بچهها در آشپزخانه باشند. امّا مطالعات نشان میدهد که درگیر کردن کودکان در تهیه وعده غذایی اولین گام مهم برای آن است که بخواهند غذای جدید را امتحان کنند. به خصوص این حالت می تواند در هنگام صبحانه آسانتر نیز باشد. آنها می توانند قطعات میوهها و سبزیجاتی که شما تکه تکه کردهاید را به سبک و سیاق خود آماده کنند. پس یکی از اشتباهات والدین این است که اجازه نمیدهند کودکان در تهیه غذا مشارکت کنند.
اجازه دهید کودکان در تهیه غذا و صبحانه مشارکت کنند
فشار آوردن به کودکان برای خوردن غذا
«حداقل یه گاز بزن! » شاید منطقی برسد که امتحان یک چیز تازه ضرری ندارد منتها به طور معمول این حالت نتیجه عکس دارد و شاید کودک دیگر آن روز صبح چیزی نخورد و گرسنه بماند؛ یکی دیگر از اشتباهات والدین پافشاری آنها است. مطالعات نشان میدهد که کودکان هنگامی که والدین به آنها فشار می آورند، حتی اگر فشار همراه با پاداش باشد، واکنش منفی نشان میدهند. در یک مطالعه در دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا، محققان از کودکان خواستند که سبزیجات بخورند و شیر بنوشند، در صورت انجام این کار به آنها برچسبهای خوش رنگ و زمانی برای مشاهده تلویزیون داده میشد. آنها سپس از کودکان درباره غذا پرسیدند و همه بچهها از غذایی که برای خوردن به آنها پاداش داده بودند ابراز بیزاری کردند.بهترین روش آن است که او را تشویق کنید صبحانه را بخورد، امّا اگر رد کرد، او را مجبور نکنید و کاملا طبیعی رفتار کنید.
دور نگه داشتن «چیزهای خوب»
والدین اغلب نگران هستند که نکند کودکان تمامی خوراکیها را بخورند و مریض شوند، بنابراین اغلب آنها را دور از دسترس و در قفسههای بلند قرار میدهند. امّا تحقیقات نشان میدهد که با این کار کودکان بیشتر تحریک میشوند و آن خوراکی را بیشتر می خواهند. اگر حس می کنید غذایی برای کودکان ضرر دارد، آن را نخرید و به خانه نبرید. به جای آن خوراکیهای سالم انتخاب کرده و همیشه اجازه دسترسی آن را به کودک بدهید.
رژیم غذایی در مقابل فرزندان
مطالعات نشان داده است که کودکان پیش دبستانی تمایل دارند همان میوهها و سبزی هایی را که والدین آنها دوست دارند بخورند و اگر مادران آنها سبزی را دوست نداشته باشد، کودکان نیز از خوردن آن خودداری می کنند. از خودمان شروع کنیم و یک صبحانه سالم و مقوی تهیه کرده و الگویی برای کودکان خود باشیم.
صبحانههای یکنواخت و سبزیهای بدون رنگ و لعاب
والدین اغلب اوقات برای آنکه صبحانهای مقوی و پرکالری به کودکان خود بدهند از سبزیهای بخارپز استفاده می کنند و همان را جلوی کودک می گذارند. جای تعجبی نیست که کودکان از خوردن آن امتناع می کنند. متخصصان تغذیه می گویند والدین نباید از اضافه کردن چاشنیها به غذا بترسند. اضافه کردن کمی شکر قهوهای یا خامه به سبزی پخته شده می تواند نظر کودک را جلب کند.
زود تسلیم می شوند
ممکن است چندین ماه طول بکشد تا کودکان غذایی جدید را قبول کنند. منتها، اکثر مواقع والدین خیلی زود تسلیم میشوند و دوباره به رژیم غذایی پرشکر قبلی باز میگردند. قانون 15 بار را امتحان کنید، خوراکی جدید را روی میز صبحانه بگذارید و ببینید آیا کودک آن را قبول می کند یا خیر. این وضعیت را 15 دفعه امتحان کنید. هنگامی که بالاخره کودک غذای جدید را قبول کرد، از «پل غذایی» استفاده کنید و غذاهای مشابه و هم رنگ آن را به او معرفی کنید.
واکنشهای کودکان به تغییرات غذایی
همانطور که گفتیم ممکن است اکثر کودکان نسبت به چیزهای جدید از جمله خوراکیهای سبز رنگ، واکنشی منفی نشان دهند و این حالت کاملا طبیعی است. در اینجا راهکارهایی کوتاه و مفیدی را آماده کرده ایم و امیدواریم بتوانید از آنها استفاده کنید.
کودکان به میان وعده و Snacks علاقهی زیادی دارند. امّا میان وعدههای خوب و هوشمندانهای را انتخاب کنید. به عنوان مثال، به جای چیپس، بادام زمینی و به جای کلوچه، ساندویچ سبزیجات پخته به آنها بدهید.
بین میان وعده و وعده غذایی اصلی، فاصلهی زمانی ثابت و منظمی را حفظ کنید.
انواع آجیل شیرین یا خام می تواند به تقویت اشتها و پروتئین سازی کمک کند، پس غذاهای بیشتری که شامل این مواد می شوند را به رژیم کودک خود اضافه کنید.
اگر فرزند شما به نوشیدن شیر علاقه ندارد، برای اضافه کردن کلسیم به رژیم غذایی او ماست، پنیر، کشک و خامه را اضافه کنید. یا می توانید شیرهای غیرلبنی را جایگزین نمایید.
بعضی از چاشنیها از جمله پودر زنجبیل می تواند محرک اشتها باشد.
از چندین نوع سبزیجات رنگی استفاده کنید؛ کودکان به غذاهایی با رنگهای مختلف علاقه دارند.
در انتها باید بگویم، همه ما به عنوان پدر یا مادر ممکن است اشتباه کنیم. نکته مهم اینجاست که در راستای اصلاح آن کوشش کنیم تا کودکان آینده بهتری داشته باشند.
روغن حیوانی از گذشته های دور جزء جدایی ناپذیر آشپزخانه های ایرانیان بوده و ماده اصلی در پخت بسیاری از غذاها بوده و هست. اکثر مناطق ایران از سالهای پیش به تولید این ماده غذایی ارزشمند روی آورده و تجربیاتی جهت تهیه روغن حیوانی اصل اندوختهاند. این روغن ازنقطه دود بالایی برخوردار است. هر چه نقطه دود روغن بیشتر باشد تعداد دفعات استفاده از آن افزایش یافته و برای پخت و پز مناسبتر است.روغن حیوانی (روغن کرمانشاهی یا روغن گل) که غالبا از شیر گاو و گوسفند تهیه میشود، زمانهای بسیار دور در هند یا ایران باستان مورد استفاده قرار میگرفت؛ به گونهای که در هند این روغن تهیه شده از شیر گاو را خوراکی مقدس میدانستند. از این رو، خاستگاه اصلی روغن حیوانی در کشورهای جنوب آسیا از جمله هند، بنگلادش، پاکستان و ایران است. در کشورهای مختلف، عمدتا آسیا، خاورمیانه و آفریقا به روشهای مختلف و خاص این مناطق تولید میشود. روشهای متفاوت برای تولید این محصول، تاثیر بسیاری بر ترکیبات آن دارد و عدم تولید صنعتی آن میتواند بر روی خصوصیات و ارزش غذایی آن تاثیرگذار باشد.
آشپزی با روغن حیوانی
8 خاصیت روغن حیوانی
1. روغن حیوانی نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی بدن و تأمین ویتامینهای ضروری نظیر ویتامین A، D، E و K، تامین انرژی جهت انجام عملکردهای حیاتی و عملکرد سیستم ایمنی قلب، مغز و استخوان ایفا میکند و دارای خواص ضد سرطانی و ضد التهابی است.2. این روغن میتواند خواص درمانی بسیاری از ادویهها و داروهای گیاهی را به مناطق مورد نظر بدن برساند. در طب هندی از روغن حیوانی برای تنقیه و پاکسازی رودهها استفاده میشود.3. سیستمهای گوارشی و ایمنی بدن را به طرز شگفت انگیزی قوی و سالم میکند.4. روغن حیوانی یک روغن سالم است که چربیهای مضر بدن یا همان LDL را کاهش داده و باعث افزایش چربیهای مفید یا همان HDL میشود.5. روغن حیوانی از دامنهی گستردهای از اسیدهای چرب با زنجیرهی کوتاه و متوسط ساخته شده است که برای بدن بسیار منفعت دارند و انرژی مورد نیاز برای انجام فعالیتهای روزمرهی ورزشکاران و کسانی که سبک زندگی پر جنب و جوشی دارند را فراهم میکند.6. ویتامین A و کارتنوئیدهای موجود در روغن حیوانی به جنگ با رادیکالهای آزاد میروند. همچنین وجود اسیدلینولئیک کونژوگه و بوتریک اسید به این روغن خاصیت ضد سرطانی بخشیده است و سبب کاهش استرس ناشی از بیماریهای مزمن میشود.7. یکی از مهمترین فواید روغن حیوانی کمک به سلامت پوست است. اسیدهای چرب حیاتی موجود در روغن حیوانی موجب تقویت پوست شده و طراوت و نرمی به آن میبخشد.8. مصرف یک یا دو قاشق روغن حیوانی به همراه یک فنجان شیر داغ قبل از خواب، راه مناسبی برای کاهش یبوست است.
8 خاصیت روغن حیوانی
چگونگی تشخیص روغن حیوانی اصل از تقلبی
برای تشخیص روغن حیوانی اصل نیاز به ابزار خاصی نیست و میتوان با برخی روشها و از روی خصوصیات ظاهری و کلی مانند رنگ، بو، مزه و درجه حرارت، آن را تشخیص داد.
عمده ترین خصوصیت روغن حیوانی اصل این است که باید روی حرارت دست آب شده و به حالت مایع درآید. هر چه روغن سریعتر ذوب شود، خالصتر و اصل تر است.
از نظر رنگ، رنگ روغن حیوانی خالص به دست آمده از شیر گاو، زرد است درحالیکه روغن به دست آمده از شیر گوسفند یا بز، تقریبا سفید و کرم است.
از نظر مزه، روغن حیوانی اصل درون دهان به سرعت آب میشود بدون اینکه به دهان شما بچسبد و یا احساس بدی از طعم و مزه آن داشته باشید.
از نظر بو، روغن حیوانی اصل باید عطر و بوی روغن بدهد که البته بستگی به تغذیه و علوفهای دارد که دام مصرف کرده است. اگر دام در مراتع پرورش یافته و با علف تغذیه شده باشد، بوی بدی از روغن حیوانی استشمام نمیکنید.
همچنین میتوانید مقداری روغن حیوانی، داخل ظرف شیشهای روشن ریخته و سپس یک حبه قند یا یک قاشق مرباخوری شکر به آن اضافه کرده و خوب هم بزنید تا مخلوط شود. اگر بعد از پنج دقیقه روغن قرمز و یا ته نشین شد، به معنی آن است که با روغن نباتی ترکیب شده است.
4 غذای مفید و مقوی با روغن حیوانی
آش کاچی کرمانشاهی
مواد اولیه آش کاچی کرمانشاهی شباهت زیادی به کاچی شهرهای دیگر دارد و تفاوت اصلی آن در استفاده از روغن حیوانی است.برای پخت کاچی از یک ظرف تفلون و قاشق چوبی استفاده کنید. ابتدا روغن را داخل قابلمه ریخته و اجازه دهید تا داغ شود. سپس آرد گندم الک شده را به روغن اضافه کرده و سریع هم بزنید تا یکدست شده و گلوله نشود. زردچوبه را نیز به مخلوط اضافه کرده و هم بزنید.در قابلمه دیگری نبات کوبیده شده و زعفران ساییده شده را در آب جوش ریخته و هم بزنید تا حل شوند. هنگامی که بوی خامی آرد گرفته و رنگ آن طلایی شد، مخلوط آب جوش، زعفران و نبات را به آرامی و در چند مرحله به آرد اضافه کنید و مدام هم بزنید تا یکدست شود. پودر زنجبیل و اگر میخواهید کاچی خوشبو شود، هل را در این مرحله اضافه کنید ولی گلاب باید در زمان سرو به کاچی اضافه شود. درب ظرف را بگذارید و اجازه دهید که مخلوط با شعله بسیار کم، به آرامی پخته و روغن بیاندازد. آش کاچی آماده را با مغزیجات تزیین کرده و میل نمایید.
طرز تهیه دلمه برگ مو بروجردی با روغن حیوانی اصل
دلمه برگ مو اصیل بروجردی، غذای محلی لرستان
دلمه برگ مو غذای خوشمزه محلی شهر بروجرد است. بروجردیها این غذا را با روغن حیوانی میپزند که طعم بسیار مطبوعی به دلمه میدهد.ابتدا پیاز را تفت داده و سپس سبزی را اضافه کرده و با پیاز تفت دهید. به این مواد نمک و فلفل افزوده و کنار بگذارید. برنج را در آب جوش و نمک جوشانده و بعد از یکی دو جوش که نیمپز شد، آبکش کنید. اگر از باقلا خشک استفاده میکنید آن را نیمپز و اگر تازه باشد بصورت خام استفاده کنید. برنج، باقلا، سبزی، پیاز تفت داده شده و ماست را با هم مخلوط کرده و پس از تست میزان نمک آن، درون برگها ریخته و بپیچید. ته قابلمه را چرب کرده و با برگ مو بپوشانید. دلمهها را روی آن و از کنار دیواره قابلمه چیده تا به وسط برسید. در آخر نیز برای آنکه دلمهها باز نشود یک ظرف مانند سینی یا بشقاب که درون قابلمه جا شود روی دلمهها قرار دهید. مقدار دو لیوان آب جوش در قابلمه بریزید، روی آن دمکن گذاشته و بگذارید با شعله ملایم دم بکشد.
مواد اولیه برای تهیه آش عباسعلی
آش عباسعلی
آش عباسعلی یک غذای محلی کرمانشاهی است که در ایام ماه رمضان طرفداران زیادی دارد و قدمت آن به حدود 200 سال میرسد. این آش ترکیبی از غلات، حبوبات، گوشت، سبزی و روغن حیوانی است.برای تهیه آن جو، لوبیا سفید و نخود را از روز قبل خیسانده و چند بار آب آنها را عوض کنید؛ بهتر است عدس را جداگانه خیس کنید. برنج را شسته و به همراه مقداری نمک یکی دو ساعت بخیسانید. حبوبات را به همراه مقداری آب و نمک پخته و برای اطمینان از پخته شدن، آن را بین دو انگشت فشار دهید اگر کاملا نرم بود، آن را از روی حرارت بردارید.گوشت رو با پیاز و کمی فلفل و زردچوبه پخته و وقتی به خوبی پخت آن را له یا ریش ریش کنید. گندم پوست کنده را هم جداگانه بپزید، وقتی نیمی از زمان پخت گذشت، برنج را به آن اضافه کنید و بگذارید با هم بپزند. بعد از پختن همه مواد، آنها را در یک قابلمه بزرگ بریزید، کمی آب و مقداری ادویه به آن اضافه کنید و روی حرارت ملایم قرار دهید تا مواد کنار هم بجوشند و آش کم کم جا بیفتند به گونهای که دانههای برنج و گندم در آن کاملا له شده و مشخص نباشند.مقداری پیاز داغ از قبل آماده شده را به آش اضافه کنید و بقیه آن را برای تزیین نگه دارید. بعد از اینکه آش با پیاز داغ کمی جوشید، از روی حرارت برداشته، روغن حیوانی را به آن اضافه کنید و خوب هم بزنید. آش را در ظرف ریخته و پس از تزیین با کشک، پیاز داغ، سیر داغ و نعنا داغ، نوش جان کنید.
پخت جغور بغور با مواد اولیه درجه یک و روغن حیوانی
جغور بغور
یکی از خوشمزهترین غذاهای سنتی ایرانی مربوط به خطه زنجان، جغور بغور است که با ترکیب غوره، فلفل، پیاز، جگر، دل و قلوه تهیه میشود. همچنین برای طبخ این غذا از روغن حیوانی استفاده میشود.پیازها را خلالی خرد کنید و با زردچوبه در روغن حیوانی سرخ کنید تا طلایی رنگ شود. جگر سفید خرد شده را همراه مقداری آب در ظرفی ریخته و بگذارید بپزد. سپس جگر سیاه، دل و قلوه خرد شده را به پیاز اضافه کرده و تفت دهید.جگر سفید را بعد از پخت در آبکش ریخته و آنها را با رب گوجه فرنگی، نمک، فلفل و یک لیوان آب به مخلوط درون قابلمه اضافه کنید و اجازه دهید تا سس غذا غلیظ شود. در صورت تمایل سیب زمینی سرخ شده را نیز در لحظات آخر به غذا اضافه کنید. غذا را در ظرف ریخته و با چند قطره لیموترش تازه و ریحان سرو کنید.
سخت گیری و ابزار ناراحتی در مورد غذا، بخشی طبیعی از رشد کودک است. به ویژه کودکان خردسال به طور طبیعی، نئوفوبی هستند. (به این معنا که نسبت به چیزهای جدید اعتماد ندارند.) حتی مصممترین والدین هم که عزم خود را جزم می کنند تا خوراکی جدیدی را به وعده غذای آنها اضافه کنند اکثر اوقات با شکست مواجه میشوند و در آخر تسلیم شده و یک ظرف کلوچه شکلاتی همراه با شیرکاکائو به کودک می دهند، که گر چه ایده آل نیست، امّا بهتر از نخوردن هیچ غذایی است!
حتی اگر این مطالعه در انگلستان انجام شده باشد، والدین در همه جای دنیا باید آن را جدی بگیرند. حتی در تحقیقات مراکز کنترل و پیشگیری بیمارهای نشان داده شده که چاقی کودکان در سه ساله گذشته دو برابر شده است و این نرخ در میان نوجوانان رشد چهار برابری داشته است.
اجازه دهید کودکان در تهیه غذا و صبحانه مشارکت کنند
بهترین روش آن است که او را تشویق کنید صبحانه را بخورد، امّا اگر رد کرد، او را مجبور نکنید و کاملا طبیعی رفتار کنید.
آشپزی با روغن حیوانی
8 خاصیت روغن حیوانی
مواد اولیه برای تهیه آش عباسعلی
پخت جغور بغور با مواد اولیه درجه یک و روغن حیوانی
