لاغری در تمام دنیا یک دغدغه مهم برای بسیاری از افراد به شمار میرود. جهان پر از افرادی است که به دلیل چاقی و اضافه وزن به دنبال راهکارهایی برای رسیدن به اندام و وزنی مناسب هستند. در تمام سالهای اخیر رژیمهای مختلفی جهت لاغری ارائه شده است. اکثر این رژیمها با تکیه بر نوع تغذیه و تعیین نوع غذایی که فرد میخورد مورد توجه قرار میگرفتند. جراحیهایی همچون لیپوساکشن و تجویز قرص و آمپول نیز راهکارهایی دیگری بودند که بسیار مورد استفاده قرار گرفتند. اما اکنون همه ما به خوبی میدانیم هیچ چیز بهتر از این نیست که فرد به طور طبیعی به وزن ایده آل برسد. پیدا کردن راهکارهای لاغری به صورت طبیعی اصلا سخت نیست.
کدام رژیم غذایی؟
روشهای طبیعی لاغر شدن یک فرد نیازی به مراجعه به پزشک متخصص ندارد هر چند توصیه منطقیتر و کارشناسیتر حاکی از آن است که حتی همین روشهای طبیعی هم باید زیر نظر یک متخصص باشد تا با توجه به شرایط بدنی فرد کارآیی خود را نشان بدهد. روش طبیعی یعنی استفاده از منابع غذایی مشخصی که به فرد کمک میکند به تدریج وزن ایدهآل و اندام رویایی خود را به دست بیاورد و دغدغه چاقی و اضافه وزن را پشت سر بگذارد. در این صورت فرد از لحاظ روحی و روانی هم ذهنی آرامتر خواهد داشت. پس این مطلب که کاهش وزن بر روی کاهش بار روانی فرد نیز موثر است کاملا محرز به نظر میرسد. رژیمهای لاغری مبتنی بر منابع غذایی حاوی چیزهای زیادی هستند. برخی از آنها تک بُعدی و یک وجهی هستند، به این معنا که فقط یک نوع منبع غذایی را پیشنهاد میدهند و انتخاب دیگری را به فرد پیشنهاد نمیدهند. برخی دیگر از رژیمها نیز حاوی چند منبع غذایی هستند. عمده این منابع غذایی شامل گیاهان و سبزیجات است و میوهها، ماهی و گوشت را نیز شامل میشوند؛ این ترکیب غذایی از سوی خود فرد یا پزشک متخصص تغیین خواهد شد. در نظر گرفتن یک رژیم غذایی بسیار حساسیت برانگیز است چرا که هر فرد شرایط بدنی متفاوتی دارد. یک فرد ممکن است بیماریهای پیش زمینهای همانند قلبی و عروقی و یا آسم داشته باشد بنابراین هر رژیم غذایی را نمیتوان برای او در نظر گرفت. تاکید بر این است که پیش از اعمال هر گونه رژیم غذایی ابتدا با یک پزشک متخصص و یا یک متخصص تغذیه مشورت شود.
آیا آبغوره روی لاغری نقش دارد؟
به هر حال در میان انواع رژیمهای لاغری استفاده از انواع آبمیوهها و کلا مایعات نیز رایج است. برای این مورد میتوان مثالهای متعددی آورد. همانند شخصی که از آب هندوانه استفاده میکند و یا فردی که روی به نوشیدن روزانه و مرتب آب کرفس میآورد. انواع دیگر آبمیوهها نیز تأثیرات متعددی بر روی کاهش اضافه وزن افراد ایفا میکنند و این مسئله به خوبی مشخص شده است. اما در میان مایعاتی که لاغری را برای فرد به ارمغان میآورد، آبغوره جایگاه قابل توجهی دارد و در میان انبوه منابع غذایی پیشنهاد شده برای لاغری بسیار مورد توجه قرار میگیرد. آبغوره جزئی جدانشدنی از دایره غذایی ایرانیهاست. آنها گاه این مایع ترش را جداگانه میل میکنند و گاه در غذای خود همانند آش میریزند. البته عمده استفاده آن در سالادها به خصوص سالاد شیرازی است. به هر حال نمیتوان آبغوره را از سبد غذایی ایرانیان حذف کرد. اصلا تصور پخت و پز بدون آبغوره برای بسیاری شدنی نیست. عدهای صرفا آبغوره را به عنوان یک چاشنی طعم دهنده و خوش طعم استفاده میکنند اما بسیاری از افرادی که دارای اضافه وزن هستند پس از تحقیقات متوجه شدهاند شاید این آبغوره بتواند به هدف آنها کمک کند و کاهش وزن را رقم بزند.
آبغوره دقیقا چه خواصی دارد؟
همان طور که در سطور پیشین عنوان شد راههای زیادی برای لاغری وجود دارد. افرادی که به دنبال سلامتی از راه ارگانیک و طبیعی هستند میتوانند از آبغوره استفاده کنند، یک چاشنی محبوب و قابل توجه که در فرآیند آشپزی و میز و سفره اکثر ایرانیها وجود دارد. بسیاری از ما کاملا با آبغوره آشنا هستیم.
آبغوره مایع گرفته شده از انگور نرسیده یعنی غوره است. بسیاری از ما گاه در خانه شخصا اقدام به آبغورهگیری کردهایم و بسیاری دیگر نیز آماده آن را خریدهایم. شاید هم به صورت ناخودآگاه متوجه برخی از خواص فوق العاده به خصوص بر روی موضوع لاغری شدهایم.
آبغوره مزه خاصی برای بسیاری از مردم دارد؛ مزه آن ترش است و یافتههای متعدد پزشکی نشان میدهد تاثیر فوق العادهای بر روی عملکرد بدن میگذارد؛ فشار خون و قند را کاهش میدهد و برخی از تورمهای بدنی را از بین میبرد. البته بررسی این موضوع که چگونه التهاب و تورمهای بدنی را از بین میبرد نیاز به شواهد علمی دارد. اما تاکید شده است، که آبغوره هرگز نباید با این تصور که فشار خون و قند را از بین میبرد جایگزین قرصهای مربوط به آن شود. اما به هرحال مهمترین نکتهای که در این مطلب به آن پرداختهایم تاثیر آن بر روی کاهش وزن است و به دیگر جنبهها چندان کاری نداریم.
آبغوره چه دارد؟
یک فنجان آبغوره میتواند حاوی 30 میلی گرم از این مایع باشد حجمهای بالاتر نیز به همین ترتیب کالری بالاتر میرود. به ازای هر فنجان 72 کالری وجود دارد (هر 100 گرم آبغوره دارای 26 کالری است). چربی و کلسترول موجود در آن صفر درصد است و سدیم هم در آن وجود ندارد. پروتئین موجود در یک فنجان آبغوره حدود 0.1 گرم تخمین زده شده است. طبع آبغوره سرد و شامل اسید مالیک، اسید فرمیک، اسید سوکسینیک، اسید اگزالیک، اسید گلوکولیک، قند، ویتامین C و پتاسیم است. همان طور که متوجه شدید این مایع ترش مملو از انواع اسیدها است، اسیدهایی که تجزیه و تحلیل علمی نشان میدهد هر کدام چگونه فرآیند لاغری را رقم میزنند.
آبغوره راهکار بسیار خوبی برای چاقی از سوی کارشناسان مختلف توصیه میشود. همانطور که گفته شد آبغوره طبع سردی دارد، دلیلش هم به اسیدهای فراوان موجود در آن برمی گردد. اما چگونه لاغری را رقم می زند؟
این چاشنی مایع ترش در هضم غذاهای چرب و سنگینی که فرد میل کرده نقش زیادی دارد. برای کبد هم مناسب است و از سویی کاهشدهنده چربی خون به شمار میرود. اکنون کاملا مشخص است که در سالهای اخیر افراد بسیار زیادی برای کمبود وزن این مایع ترش را به وعدههای غذایی خود اضافه میکنند. استفاده از آن جهت لاغری درست است یا غلط؟ هر چه که هست به نظر میرسد استفاده از آن نباید به مرحله افراط برسد. بهتر است مثل همیشه برای مصرف مداوم این مایع ترش با یک پزشک متخصص مشورت شود و از اضافه کردن آن به وعدههای غذایی و روزانه به صورت خودسر خودداری کنید.
تحقیقات متنوعی در رابطه با مصرف آبغوره و تاثیر آن بر روی کاهش وزن انجام شده است اما بهتر است که با مواد غذایی دیگر مصرف شود. مثال واضحی هم در این باره وجود دارد، به عنوان مثال به جای آن که آبغوره به تنهایی و به عنوان یک نوشیدنی میل شود درون یک غذا ریخته شود. در این صورت مزه ترش آن نیز چندان فرد را اذیت نمیکند. ترکیب آبغوره با دیگر غذاها نیز بسیار موثر است و برخی از عوارض آن را کاهش خواهد داد. این عوارض چیست؟ آبغوره تاثیری منفی بر روی دستگاه گوارش افراد حساس می گذارد. تصور غلطی که درباره آن وجود دارد این است که باید به صورت ناشتا میل شود این در حالی است باعث آسیب به معده و ایجاد زخم در آن میشود. استفاده از آبغوره محدودیت دارد که در این مورد نیز باید توضیحاتی را ارائه بدهیم.
نبایدهای آبغوره را بدانیم
همان قدر که به آبغوره به عنوان راهکاری برای فرار از چاقی و اضافه وزن و رسیدن به وزن دلخواه نگاه میکنید باید به دیگر جنبههای آن نیز توجه کنید. در دنیای پزشکی مفهوم مطلق بودن معنایی ندارد؛ بدان معنا که نگرش نباید با اطمینان عنوان شود. به عنوان مثال نقش آبغوره در لاغر شدن چندان اثبات شده نیست و به همین دلیل است که باید به مضرات مصرف خودسرانه و بیش از اندازه آن توجه داشت، بله درست است، آبغوره میتواند در برخی افراد موجب کاهش وزن کم یا زیاد شود اما در برخی افراد دیگر صرف نظر از اینکه استفاده از آن لاغری را رقم زده یا خیر موجبات برخی از اشکالات در عملکرد سیستم بدنی را فراهم میآورد. اما چه کسانی باید از مصرف این چاشنی مایع ترش پرهیز کنند؟
آبغوره برای افراد زیر توصیه نمیشود:
افراد دارای مشکلات گوارشی
افراد سردمزاج
افراد دارای ناراحتی اعصاب
سالمندان
لاغری منطقی
میتوان استفاده درستی از آبغوره برای رسیدن به لاغری داشت، البته این امر شرط و شروطی دارد، به عنوان مثال فرد ابتدا باید به شرایط بدنی خود نگاه کند؟ آیا به اندازه کافی سالم است؟ آیا از بیماریهایی نظیر بیماری قلبی و به خصوص مشکلات گوارشی رنج میبرد؟ آبغوره را بنابر توصیه افراد غیرمتخصص مصرف میکند و یا اینکه با پزشک متخصص صحبت کرده است؟ با آبغوره میتوان به لاغری رسید به شرط اینکه موارد سطور پیشین کاملا رعایت شود در غیر اینصورت افراد نباید برای خود خودسرانه رژیم در نظر بگیرند.
تا به حال چند بار با جملهی «صبحانه مهمترین وعده غذایی روز است» رو به رو شدید؟ به کار بستن این نصیحت خوب و مهم به ویژه برای کودکان از اهمیت بالای برخوردار است. شواهد نشان داد که خوردن یک صبحانه مقوی و سالم باعث بهبود رفتار کودکان در مدرسه و خانه شده است و در مقابل الگوی نامناسب غذا خوردن در رشد آنها در دوره نوجوانی تاثیرات بدی داشته است. اگر بخواهیم به عبارت سادهتری بیان کنیم، یک صبحانه مقوی انرژی لازم برای فعالیت روزانه و رساندن مواد مغذی برای رشد و نمو کودکان را فراهم میکند.
بسیاری از والدین سعی می کنند تا صبحانهای مقوی برای کودکان خود تهیه کنند، امّا در تهیه آن اشتباهاتی را انجام می دهند که می تواند مشکلات جدی را برای سلامتی و رشد کودک ایجاد کند. نکته مهم اینجاست که بیشتر اوقات والدین حتی متوجه اشتباه خود نمی شوند. کودکان ممکن است هنگام خوردن برخی خوراکیها واکنشهای منفی نشان دهند و در این هنگام است که والدین فکر می کنند باید به سراغ شیرینیجات بروند، چون آن چیزی است که کودک می خواهد و همین باعث ایجاد عادات بد غذایی نیز میشود. «شیر کاکائو، کلوچه، مافین شکلاتی و ...» شاید فکر کنند کودک این نوع خوراکیها را می پسندد و با خوردن آن به عنوان صبحانه، انرژی خواهد گرفت. در حالی که اینطور نیست، در این مقاله کوتاه از اهمیت صبحانه بیشتر خواهیم گفت و اشتباهات والدین و راهکارهایی برای اصلاح آنها را بیان خواهیم نمود.
تاثیرات خوردن صبحانه مقوی در کودکان
از تاثیرات کوتاه مدت خوردن یک صبحانه با کیفیت و مناسب می توان به افزایش حس هوشیاری و انگیزه برای یادگیری اشاره کرد. سرعت رشد کودکان به معنای آن است که به تغذیهای مطلوب و مقوی نیاز دارند. آنها برعکس بزرگسالان به خواب طولانیتر نیاز دارند تا گلیکوژن (یا انرژی) خود را دریافت کنند و این به آن معناست که به مدت طولانی تری بدون غذا هستند (در طول شب) . بنابراین، خوردن صبحانه مقوی به ویژه جهت تامین سوخت برای اکسیداسیون گلوکز از اهمیت ویژهای برخوردار است. اگر سطح گلوکز خون پایین باشد، هورمونهای آدرنالین و کورتیزول آزاد می شوند که احساس پریشانی و آشفتگی را ایجاد می کنند. این حالت می تواند بر رفتار کودکان و تمرکز آنها تاثیر منفی بگذارد و حتی ممکن است هیجانات منفی از خود بروز دهند. کودکانی که صبحانه نمی خورند، نمی توانند با فعالیتهای که در مدرسه صورت میگیرد همگام شوند.سخت گیری و ابزار ناراحتی در مورد غذا، بخشی طبیعی از رشد کودک است. به ویژه کودکان خردسال به طور طبیعی، نئوفوبی هستند. (به این معنا که نسبت به چیزهای جدید اعتماد ندارند.) حتی مصممترین والدین هم که عزم خود را جزم می کنند تا خوراکی جدیدی را به وعده غذای آنها اضافه کنند اکثر اوقات با شکست مواجه میشوند و در آخر تسلیم شده و یک ظرف کلوچه شکلاتی همراه با شیرکاکائو به کودک می دهند، که گر چه ایده آل نیست، امّا بهتر از نخوردن هیچ غذایی است!
یک اشتباه بزرگ!!!
امّا این یکی از اشتباهات مهم و اساسی است چرا که بر اساس تحقیقات صورت گرفته توسط سازمان بهداشت عمومی انگلستان (Public Health) ، حداکثر مقدار مصرف روزانه قند برای کودکان 4 تا 6 ساله تنها 5 حبه (یا مکعب) شکر است و برای افراد 7 تا 10 سال این میزان در روز نباید بیش از شش حبه باشد.با این وجود، غالبا کودکان کمتر از 10 سال بیشتر از این مقدار توصیه شده را هنگام خوردن صبحانه دریافت میکنند و تا آخر روز مصرف قند آنها به سه برابر بیش از حد مجاز می رسد. تحقیقات رژیم غذایی و تغذیه نشان داده که کودکان معمولا در هنگام صبحانه معادل سه حبه قند یا 11 گرم شکر دریافت می کنند که بیشتر از خوراکیها و نوشیدنیهای شیرین دریافت میشود. مسئله جایی نگران کننده میشود که محققان اعلام کرده اند از هر 10 والدین 8 تای آنها متعقد بوده اند که صبحانه کودکانشان سالم است!حتی اگر این مطالعه در انگلستان انجام شده باشد، والدین در همه جای دنیا باید آن را جدی بگیرند. حتی در تحقیقات مراکز کنترل و پیشگیری بیمارهای نشان داده شده که چاقی کودکان در سه ساله گذشته دو برابر شده است و این نرخ در میان نوجوانان رشد چهار برابری داشته است.
اشتباهات والدین در تهیه صبحانه
غذاهای پر چرب و قندی
همانطور که گفتیم، اکثر والدین صبحانهی شکری را برای کودکان خود انتخاب می کنند. از آنجا که اهمیت این مورد را در بخش قبل توضیح داده ایم، زمان را غنیمت میشماریم و به سراغ اشتباهات دیگر میرویم.
بیرون فرستادن کودکان از آشپزخانه
البته با وجود اجاقهای گرم، آب جوش و چاقوهای تیز این مسئله کاملا قابل درک است که والدین در هنگام تهیه غذا نخواهند بچهها در آشپزخانه باشند. امّا مطالعات نشان میدهد که درگیر کردن کودکان در تهیه وعده غذایی اولین گام مهم برای آن است که بخواهند غذای جدید را امتحان کنند. به خصوص این حالت می تواند در هنگام صبحانه آسانتر نیز باشد. آنها می توانند قطعات میوهها و سبزیجاتی که شما تکه تکه کردهاید را به سبک و سیاق خود آماده کنند. پس یکی از اشتباهات والدین این است که اجازه نمیدهند کودکان در تهیه غذا مشارکت کنند.
اجازه دهید کودکان در تهیه غذا و صبحانه مشارکت کنند
فشار آوردن به کودکان برای خوردن غذا
«حداقل یه گاز بزن! » شاید منطقی برسد که امتحان یک چیز تازه ضرری ندارد منتها به طور معمول این حالت نتیجه عکس دارد و شاید کودک دیگر آن روز صبح چیزی نخورد و گرسنه بماند؛ یکی دیگر از اشتباهات والدین پافشاری آنها است. مطالعات نشان میدهد که کودکان هنگامی که والدین به آنها فشار می آورند، حتی اگر فشار همراه با پاداش باشد، واکنش منفی نشان میدهند. در یک مطالعه در دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا، محققان از کودکان خواستند که سبزیجات بخورند و شیر بنوشند، در صورت انجام این کار به آنها برچسبهای خوش رنگ و زمانی برای مشاهده تلویزیون داده میشد. آنها سپس از کودکان درباره غذا پرسیدند و همه بچهها از غذایی که برای خوردن به آنها پاداش داده بودند ابراز بیزاری کردند.بهترین روش آن است که او را تشویق کنید صبحانه را بخورد، امّا اگر رد کرد، او را مجبور نکنید و کاملا طبیعی رفتار کنید.
دور نگه داشتن «چیزهای خوب»
والدین اغلب نگران هستند که نکند کودکان تمامی خوراکیها را بخورند و مریض شوند، بنابراین اغلب آنها را دور از دسترس و در قفسههای بلند قرار میدهند. امّا تحقیقات نشان میدهد که با این کار کودکان بیشتر تحریک میشوند و آن خوراکی را بیشتر می خواهند. اگر حس می کنید غذایی برای کودکان ضرر دارد، آن را نخرید و به خانه نبرید. به جای آن خوراکیهای سالم انتخاب کرده و همیشه اجازه دسترسی آن را به کودک بدهید.
رژیم غذایی در مقابل فرزندان
مطالعات نشان داده است که کودکان پیش دبستانی تمایل دارند همان میوهها و سبزی هایی را که والدین آنها دوست دارند بخورند و اگر مادران آنها سبزی را دوست نداشته باشد، کودکان نیز از خوردن آن خودداری می کنند. از خودمان شروع کنیم و یک صبحانه سالم و مقوی تهیه کرده و الگویی برای کودکان خود باشیم.
صبحانههای یکنواخت و سبزیهای بدون رنگ و لعاب
والدین اغلب اوقات برای آنکه صبحانهای مقوی و پرکالری به کودکان خود بدهند از سبزیهای بخارپز استفاده می کنند و همان را جلوی کودک می گذارند. جای تعجبی نیست که کودکان از خوردن آن امتناع می کنند. متخصصان تغذیه می گویند والدین نباید از اضافه کردن چاشنیها به غذا بترسند. اضافه کردن کمی شکر قهوهای یا خامه به سبزی پخته شده می تواند نظر کودک را جلب کند.
زود تسلیم می شوند
ممکن است چندین ماه طول بکشد تا کودکان غذایی جدید را قبول کنند. منتها، اکثر مواقع والدین خیلی زود تسلیم میشوند و دوباره به رژیم غذایی پرشکر قبلی باز میگردند. قانون 15 بار را امتحان کنید، خوراکی جدید را روی میز صبحانه بگذارید و ببینید آیا کودک آن را قبول می کند یا خیر. این وضعیت را 15 دفعه امتحان کنید. هنگامی که بالاخره کودک غذای جدید را قبول کرد، از «پل غذایی» استفاده کنید و غذاهای مشابه و هم رنگ آن را به او معرفی کنید.
واکنشهای کودکان به تغییرات غذایی
همانطور که گفتیم ممکن است اکثر کودکان نسبت به چیزهای جدید از جمله خوراکیهای سبز رنگ، واکنشی منفی نشان دهند و این حالت کاملا طبیعی است. در اینجا راهکارهایی کوتاه و مفیدی را آماده کرده ایم و امیدواریم بتوانید از آنها استفاده کنید.
کودکان به میان وعده و Snacks علاقهی زیادی دارند. امّا میان وعدههای خوب و هوشمندانهای را انتخاب کنید. به عنوان مثال، به جای چیپس، بادام زمینی و به جای کلوچه، ساندویچ سبزیجات پخته به آنها بدهید.
بین میان وعده و وعده غذایی اصلی، فاصلهی زمانی ثابت و منظمی را حفظ کنید.
انواع آجیل شیرین یا خام می تواند به تقویت اشتها و پروتئین سازی کمک کند، پس غذاهای بیشتری که شامل این مواد می شوند را به رژیم کودک خود اضافه کنید.
اگر فرزند شما به نوشیدن شیر علاقه ندارد، برای اضافه کردن کلسیم به رژیم غذایی او ماست، پنیر، کشک و خامه را اضافه کنید. یا می توانید شیرهای غیرلبنی را جایگزین نمایید.
بعضی از چاشنیها از جمله پودر زنجبیل می تواند محرک اشتها باشد.
از چندین نوع سبزیجات رنگی استفاده کنید؛ کودکان به غذاهایی با رنگهای مختلف علاقه دارند.
در انتها باید بگویم، همه ما به عنوان پدر یا مادر ممکن است اشتباه کنیم. نکته مهم اینجاست که در راستای اصلاح آن کوشش کنیم تا کودکان آینده بهتری داشته باشند.
ممنون از این مطلب جامع و کامل.
سلامت باشین
ممنون از ابراز نظرتون
سلام
بنظرم حتما آبغوره بعد غذا مصرف شه چون ناشتا ممکنه معده رو اذیت کنه.
سلام وقتتون بخیر
ممنون از نظر ارزشمندی که گذاشتید
مقاله مفیدی بود.ممنون از شما
عالی بود
ممنون از نظر ارزشمندتون.
لایک